Ang mga Arabong Muslim ba ang tag-iya sa Palestine? Giilog ba sa mga Hudiyo ang Palestine gikan kanila?
Ang Palestine mao ang Canaan kanhi, ang yuta nga gigahin sa Ginoo sa mga Israelinhon sa panahon ni Moises [Numeros 34:2]. Ang pulong nga ‘Palestine’ gisukad gikan sa pulong nga ‘Palaestina‘, usa ka Latin nga bersyon sa Griyegong pulong nga ‘Palaistine‘, nga gigamit sa mga Griyego sa pagtumong sa usa ka distrito sa Syria sa ika-5 nga siglo. Ang ‘Palaistine’ usa ka tinuis nga pulong sa Biblikanhong ngalan sa usa ka banay nga gitawag ug ‘Philistine’. Kini nga banay nahanaw sa dihang gisakup sila sa mga Asiryanhon 800 ka tuig sa wala pa si Kristo. Sa dihang ang mga Hudiyo mialsa batok sa Romanhong Empiryo 70 ka tuig human ni Hesus, ang pangalang Israel giilisan sa mga Romano ngadto sa ‘Syria Palaestina’, nga pinasukad sa Griyegong pulong nga ‘Palaistine’. Ang tuyu sa pag-ilis sa ngalan mao ang pagpapas sa kailhanan sa mga Hudiyo.
Sa ikaunum nga siglo gisakup sa mga Arabong Muslim (Rashidun) ang Israel, Ehipto, Jordan, ug Syria nga kaniadto ubus sa Empiryong Byzantine. Kapin sa 400 ka tuig ang milabay, ang Simbahang Katoliko napugos sa paglunsad og Krusada tungud sa paggalong sa mga Muslim sa Balaan nga Yuta ug sa ilang pangdagmal sa mga Kristiyano. Ang nag-unang tumong mao ang pagbawi sa Jerusalem (balaang yuta) gikan sa pagkupot sa mga Muslim. Nakuha sa mga tagkrusada ang Jerusalem gikan sa mga Muslim sa tuig 1099. Apan sa tuig 1187, nakuha pagbalik ang maong Dakbayan sa laing pundok sa mga Muslim (Saladin). Niadtong 1229, laing Krusada ang gilunsad sa Iglesia Katolika, ug nabawi nila ang galong sa Balaang yuta. Apan sa tuig 1517, laing pundok na pud sa mga Muslim (Ottoman) ang misakup pag-usab sa Balaang yuta. Ang Empiryong Ottoman naggalong sa Balaang yuta sulod sa 400 ka tuig hangtod sa tuig 1917 nga gitapos sa Hiniusang Kaharian sa Britanya. Gitugotan sa Britanya ang nagkatibulaag nga mga Hudiyo nga makabalik sa ilang yutang pinuy-anan. Unya gisugyot sa Britanya ang duha ka Estado aron masulbad ang panagbangi tali sa mga Hudiyo ug mga Arabo; nga mao ang Estado sa mga Hudiyo ug Estado sa mga Arabo. Apan gisalikway sa mga Arabo ang maong sugyot bisan gamay ra ang lunang gigahin alang sa mga Hudiyo. Pagkahinla, miulbo ang gubat (‘unum ka adlaw nga gubat’) tali sa mga Hudiyo ug mga Arabo sa Ehepto, Hordan, ug Syria. Ug gipukan sa mga Hudiyo ang mga Arabo. Ilang gisudlan ang Sinai Peninsula, Gaza strip, West bank, and Golan Heights nga kanhi gihuptan sa mga Arabo. Ang Israel mibiya sa Sinai Peninsula ubus sa kasabotan sa kalinaw uban sa Ehipto niadtong 1982, ug niadtong 2005, ila usab nga gibiyaan ang Gaza strip. Ang mga Arabo sa Gaza strip migamit sa pangalang ‘Palestine’ isip ilang kaugalingong kailhanan.
Busa ang slogan nga “Free Palestine” (Buhii ang Palestine) usa lamang ka propaganda sa mga Arabong Muslim sanglit ang Gaza strip o Palestine gibuhian na man sa Israel sukad pa niadtong tuig 2005. Kung wala pa mibiya ang Israel sa Gaza, ang mga Arabo dili unta makamugna og dinagkung mga lutsanan ilalum sa yuta, ug dili unta sila makatapok og dinagkung mga hinagibang panggubat sama sa mga igsusupot (missiles), mga tigtugpu (launcher), ug gamhanan nga mga pusil. Lain pa, dili tinuod ang ilang gipasangil sa mga Hudiyo nga nagpahigayon og “Ethnic Cleansing” (Lumadnong paghinlu) sa Gaza strip tungud kay ang mga nanimuyu sa Gaza strip dili man mga lumad kundili mga Arabong dayo. Usa pa pud, aduna lamay 22,000 ka tawo ang napatay sa pagsulong sa mga Hudiyo, giming itandi sa 2.048 ka milyong lumulupyu sa Gaza para hukman nga adunay lumadnong paghinlu. Kung maghisgot kita og tagaPalestine (Palestinian), lakip na niana ang mga Hudiyo tungud kay sila nagpuyu man usab sa habig nga gitawag og Palestine. Kung buut hunahunaon, sila ang tiunay nga tag-iya sa Palestine nga gihatag sa Ginoo mismo kanila.
∼ο∼
BASAHA USAB KINI: Nganong si Muhamad dili mahimong manalagna ug ang Koran dili gikan sa Ginoo?